Komemoracija je zajednička srpsko-kanadska manifestacija na čijem čelu su ambasador Srbije u Kanadi Mihailo Papazoglu i višegodišnji gradonačelnik Otave Džejms Aleksander Votson.

Komemoracija će biti održana u Siti holu, zgradi Gradske skupštine Otave, a na memorijalnoj ploči koja će biti postavljena u centralnom delu tog zdanja u uvodu je naglašeno da Srbija i Kanada obeležavaju stotu godišnjicu od kraja Prvog svetskog rata i da su dve zemlje bile saveznici.

Takođe je navedeno da komemoracija predstavlja sećanje na poginule svih nacionalnosti uz odavanje počasti prvoj i poslednjoj zrtvi Prvog svetskog rata o kojima su na ploči upisani detalji.

Prva žrtva bio je Srbin Dušan Đonović (16), učenik Kraljevske trgovačke akademije, dobrovoljac ratne jedinice Vojvoda Jovan Babunski. Nastradao je od artiljerijske vatre sa austro-ugarskog izvidjačkog broda sa kojeg je granatiran Beograd sa Dunava. Bilo je to prvog dana rata, 28. jula 1914. u 11 sati pre podne.

TUŽNI DEČAK IZ SAVAMALE: Sanjao je slavu i slobodu, a u svetsku istoriju je ušao iz NAJSTRAŠNIJEG MOGUĆEG RAZLOGA

Dušan Đonović
Pomen za Dušana Đonovića u Politici, Foto: Arhiva Politike

Poslednji nastradali bio je Kanađanin Džordž Lorens Prajs (26) koji je služio u A jednici kanadskih ekspedicionih snaga u Belgiji. Pogođen je metkom nemačkog snajpera 11. novembra 1918. u 10.58 pre podne. Umro je samo dva minuta pre no što je istog dana u 11 sati stupilo na snagu primirje kojim je rat okončan.

Prajs
Džordž Lorens Prajs, Foto: Wikipedia

SUDBINA VREDNA ŽALJENJA: Sanjao je slavu, ali svet ga danas pamti iz NAJTUŽNIJEG MOGUĆEG RAZLOGA

Komemoracija u četvrtak nije prva inicijativa ambasadora Papazoglua povodom jubilarnih godišnjica Prvog svetskog rata. On je još pre četiri godine, na stotu godišnjicu početka Velikog rata, objavio autorski članak koji su preneli vodeći kanadski mediji na oba zvanična jezika te zemlje, engleskom i francuskom.

Ostvarujući jednu od autorskih poenti da pokaže i dokaže da su dve zemlje pre 100 godina bile istorijske saveznice članak je tako i naslovljen – Kanada i Srbija na pravoj strani istorije.

Papazoglu je kanadskoj javnosti predočio viđenje herojskog doprinosa srpskog naroda u pobedi zemalja-saveznica među kojima je bila i Kanada.

U vreme komemoracije povodom stogodišnjice početka Prvog svetskog rata ambasador Mihailo Papazoglu održao je i predavanja na kanadskim univerzitetima Otava, Toronto, zatim u Kingstonu, Kalgariju i Vankuveru, kao i na koledžu u Montrealu.

On je tada izneo genezu Velikog rata sa srpske strane i predočio ratne činjenice koje povezuju Srbiju i Kanadu kao saveznike.

Među njima i malo poznatu da je kasniji (1963-1968) kanadski premijer i dobitnik Nobelove nagrade za mir (1957) Lester Pirson (1897-1972) u jednom delu rata bio bolničar pri srpskoj vojsci u Grčkoj.