Počelo prvo Svetsko prvenstvo u fudbalu – 1930. godina

Današnji datum velikim je slovima upisan u istoriju fudbala.

Zanimljivo je da je prvenstvo održano u relativno malenoj južnoameričkoj državi Urugvaj i to zato što je urugvajska fudbalska reprezentacija osvojila zlato na prethodnim Olimpijskim igrama 1928. godine, a i zbog toga što je ta država upravo slavila 100-godišnjicu svog Ustava.

Većina utakmica odigrana je u urugvajskom glavnom gradu Montevideu, na za tu priliku novoizgrađenom stadionu Estadio Centenario.

Taj stadion, s više od 65.000 mesta, danas je zbog svoje istorijske važnosti jedan od najznačajnijih fudbalskih objekata na svetu, a FIFA ga je svojevremeno proglasila jedinim istorijskim spomenikom svetskog fudbala.

Zanimljivo je da je na ovom prvenstvu nastupalo samo 13 zemalja, od čega samo četiri iz Evrope.

Naime, neke evropske reprezentacije odustale su od nastupanja zbog dalekog putovanja u Južnu Ameriku.

Među četiri evropske zemlje koje su nastupile bila je i Jugoslavija (tada kraljevina pod diktatorskom vlašću kralja Aleksandra Karađorđevića).

Jugoslavenska reprezentacija postigla je znatan uspeh na tom prvenstvu. Bila je u grupi 2 sa Brazilom i Bolivijom.

Pobedila je Brazil sa 2:1, a Boliviju sa 4:0, tako da je prošla dalje kao prva u grupi. Međutim, u polufinalu Jugoslavija je igrala sa domaćinom.

Premda je Jugoslavija zabila Urugvaju gol već u četvrtom minutu, na kraju je deklasirana rezultatom 6:1 za Urugvaj.

U finalu su igrali Argentina i Urugvaj, pri čemu su domaćini pobedili sa 4:2. Tako su Urugvajci postali prvi svetski prvaci.

Maleni Urugvaj još je jednom kasnije osvojio naslov svetskog prvaka i to 1950. godine, kad su pobedili Brazil u finalu. Osim Jugoslavije, od evropskih zemalja na prvom Svetskom prvenstvu nastupile su još samo Francuska, Belgija i Rumunija.

 

Ostali događaji na današnji dan:
1191. Engleski kralj Ričard Lavlje Srce zauzeo grad Akru, u Trećem krstaškom ratu.
1536. Umro holandski humanista, filozof i filolog Erazmo Roterdamski, kritičar papske države i zloupotreba crkve. Poglede na duhovne, crkvene i društvene prilike izneo u satiričnom delu „Pohvala ludosti”, a njegov spis „De ratione studii” prvi je sistematski program humanističkog školskog obrazovanja.
1543. Engleski kralj Henri VIII ušao u šesti brak, s Katarinom Par, udovicom lorda Latimera.
1682. Umro francuski astronom Žan Pikar. Prvi precizno izmerio stepen meridijanskog luka i omogućio tačnije izračunavanje poluprečnika Zemlje. 1679. pokrenuo astronomski almanah „Connaissance des Temps”.
1806. U Parizu formirana Rajnska konfederacija, u koju je ušlo 16 nemačkih država pod protektoratom Napoleonove Francuske. To je značilo i kraj Svetog Rimskog Carstva Nemačke, ukinutog 6. avgusta, kada se Franc I Habsburg odrekao carske nemačke krune. Konfederacija se raspala 1813, po Napoleonovom porazu u bici kod Lajpciga.
1854. Rođen američki izumitelj i industrijalac Džordž Istman. Osnovao kompaniju Kodak, koja je godinama držala monopol u industriji kamera i filma.
1884. Rođen italijanski slikar i vajar Amadeo Modiljani. Dobar deo života proveo u Parizu, gde se uklopio u savremene likovne tokove Pariske škole, a proslavio se portretima i ženskim aktovima stilizovanim u izdužene forme.
1904. Rođen čileanski pisac i diplomata Pablo Neruda, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1971. Suprotstavio se uvođenju Pinočeove diktature, a njegova sahrana, 1973, pretvorila se u manifestaciju čileanskih antifašista.
1910. U avionskoj nesreći poginuo engleski proizvođač automobila i pilot Čarls Stjuart Rols, koji je s Frederikom Henrijem Rojsom 1906. osnovao kompaniju za proizvodnju automobila Rols-Rojs.
1920. Zvanično otvoren Panamski kanal, šest godina pošto je kroz njega prošao prvi brod.
1941. Posle napada Nemačke na SSSR u Drugom svetskom ratu sovjetska vlada i Velika Britanija u Moskvi potpisali sporazum o uzajamnoj pomoći i zajedničkoj borbi protiv nacističke Nemačke.
1941. Na Cetinju, u Drugom svetskom ratu, proglašena kvislinška suverena i nezavisna Crna Gora pod protektoratom fašističke Italije.
1960. Francuska priznala nezavisnost Dahomeja, Nigera, Gornje Volte, Obale Slonovače, Čada, Centralne Afrike i Konga, svojih kolonija u Africi.
1979. Gilbertova Ostrva u Tihom okeanu stekla nezavisnost u okviru Britanskog komonvelta pod nazivom Republika Kiribati, posle 87 godina britanske kolonijalne uprave.
1984. Umro srpski pisac i diplomata Marko Ristić, istaknuti teoretičar beogradske nadrealističke grupe i jedan od predstavnika moderne i avangarde u srpskoj i jugoslovenskoj književnosti između dva svetska rata. Od 1945. do 1951. bio jugoslovenski ambasador u Parizu.
1993. Zemljotres na severu Japana aktivirao klizišta i pokrenuo džinovske morske talase, u kojima je oko 200 ljudi izgubilo život.
1997. Vlada Kube, posle laboratorijskih ispitivanja, potvrdila autentičnost posmrtnih ostataka legendarnog gerilskog vođe Ernesta Če Gevare, nađenih u Boliviji, gde je ubijen, a potom prebačenih na Kubu, na osnovu sporazuma vlada dveju zemlja.
1998. Francuska je, pobedom nad Brazilom 3:0, u Parizu, u finalu Svetskog fudbalskog prvenstva, prvi put postala prvak sveta.
2000. U Topoli umro Tomislav Karađorđević, sin kralja Aleksandra I i brat kralja Petra II. Njegova sahrana, 16. jula, u porodičnoj grobnici na Oplencu, okupila je skoro celu porodicu Karađorđević, koja je živela u inostranstvu od Drugog svetskog rata, kada su komunističke vlasti zabranile kralju i članovima njegove porodice povratak u zemlju. Aleksandar Karađorđević, sin kralja Petra II, vratio se s porodicom u Jugoslaviju 2001, a odlukom savezne vlade 12. jula porodici Karađorđević na korišćenje je dat dvorski kompleks na Dedinju.
2001. SAD objavile listu zemalja koje nisu počele borbu protiv trgovine ljudima. Na spisku se našle 23 zemlje.
2001. Bivši bugarski car Simeon II Saks Koburg prihvatio kandidaturu za premijera. Na tu dužnost zvanično izabran u parlamentu 24. jula.
2002. U Beogradu rad počela Komisija za izradu Ustavne povelje buduće zajednice Srbije i Crne Gore.
2003. Savet bezbednosti Ujedinjenih nacija produžio mandat međunarodnim mirovnim snagama u BiH za godinu dana i zatražio da svi optuženi za ratne zločine budu privedeni pravdi. Snage Sfora razmeštene u BiH u januaru 1996.
2003. Umro je legendarni saksofonista i džez kompozitor Beni Karter (96). Tokom svoje 60-godišnje karijere nastupao je s brojnim istaknutim džez muzičarima, a dela u njegovom aranžmanu izvodili su najslavniji džez sastavi koje su predvodili Djuk Elington, Beni Gudman, Čik Veb i Glen Miler.
2004. Francuska i Irak obnovili su diplomatske odnose, prekinute 13 godina ranije zbog iračke invazije na Kuvajt.