Uz velike gubitke, u noći 27. januara 1942. godine, pri temperaturi od -40 stepeni, Prve proleterske brigade krenula je usiljeni marš uz planinu Igman.

Kada je, već sredinom januara 1942. godine otpočela velika nemačko-ustaška ofanziva u istočnoj Bosni, Prva proleterska udarna brigada našla se u njenom središtu. Od Romanije, Prače i Rogatice do Vlasenice, Olova i Vareša njeni bataljoni su vodili teške borbe.

Veliki gubici na Pjenovcu i Bijelim Vodama i uspeh neprijatelja koji je povratio ranije izgubljene gradove i ovladao svim komunikacijama na teritoriji istočne Bosne, doveli su glavninu Prve proleterske udarne brigade u veoma neizvesnu situaciju.

Bila je koncentrisana na malom prostoru, na severnim padinama Romanije, u rejonu Pusto Selo-Gajevi-Rakova Noga, gde nije bilo uslova za dalje zadržavanje.

Zato je komanda izdala naređenje o usiljenom maršu preko planine Igman.

U Igmanskom maršu u Drugom svetskom ratu, glavnina Prve proleterske brigade tokom druge neprijateljske ofanzive prešla je sto kilometara od Jahorine do Foče, preko Sarajevskog polja i planine Igman.

Marš više od 700 boraca, od kojih 50 ranjenih i bolesnih, trajao je 18 časova kroz dubok snijeg, pri ledenom vremenu i temperature od -40 stepena Celzijusova.

U maršu su promrzla 172 borca i nekima su bez anestezije amputirani delovi tela.

Igmanski marš je, zbog zamisli, inicijative i odlučnosti Štaba brigade, zbog njegove procene neprijatelja i postignutog izneneđenja, a najviše zbog natčovečanskih napora, izdržljivosti i discipline boraca Prve proleterske brigade i čudesnog junaštva njenih promrzlih boraca prilikom teških operacija u fočanskoj bolnici, postao legenda.

 

Ostali događaji na današnji dan:

1235. U Trnovu u Bugarskoj umro Sava Nemanjić, utemeljivač Srpske pravoslavne crkve, države i školstva. 1219. izdejstvovao autokefalnost SPC, a njegova dela “Nomokanon” i “Sinodik pravoslavlja” postali pravni i duhovni stubovi srpske državnosti. Njegovom zaslugom osnovani književni i školski centri u manastirima. Mošti Svetog Save prebačene i sahranjene u maju 1237. u manastiru Mileševa, a za vreme Otomanskog carstva Turci ih izvadili i 1594. spalili na Vračaru u Beogradu.

1822. Na skupštini u Epidauru grčki ustanici proglasili nezavisnost Grčke, koju je Turska priznala 1829.

1859. Rođen nemački car i pruski kralj Fridrih Vilhelm II Viktor Albert. Na presto stupio 1888, a 1918, posle poraza Nemačke u Prvom svetskom ratu, primoran da abdicira. Pobegao u Holandiju, koja je odbila da ga izruči saveznicima radi suđenja za ratne zločine. Umro 1941. u Holandiji.

1865. Španija priznala nezavisnost Perua.

1885. Rođen američki kompozitor Džerom Kern, otac modernog mjuzikla. Njegova opereta “Ploveće pozorište” smatra se jednom od najboljih u istoriji pozorišta SAD. Komponovao i filmsku muziku.

1901. Umro italijanski kompozitor Đuzepe Verdi, jedan od najvećih muzičkih stvaralaca XIX veka. Svetsku slavu stekao operama “Aida”, “Otelo”, “Travijata”, “Rigoleto”, “Nabuko”, koje su i danas ključna dela repertoara operskih kuća širom sveta. Njegovoj sahrani u Milanu prisustvovalo 200.000 ljudi.

1924. Vlada Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca potpisala u Rimu pakt o prijateljstvu i saradnji sa Italijom i sporazum kojim je Rijeka predata Italiji.

1926. Engleski pronalazač Džon Logi Berd u Londonu prvi put javno demonstrirao televiziju.

1943. Avijacija SAD izvršila, u Drugom svetskom ratu, prvi napad na Nemačku celodnevnim bombardovanjem ratne luke Vilhelmšafen.

1945. Sovjetske jedinice oslobodile Aušvic, nacistički koncentracioni logor u Drugom svetskom ratu u kom je ubijeno milion i po ljudi, među kojima više od milion Jevreja. Taj datum obeležava se u Evropi kao Dan holokausta.

1964. Francuska uspostavila diplomatske odnose s Narodnom Republikom Kinom.

1967. Tokom proba za let na Mesec u bazi Kejp Kenaveral, 3 američka astronauta poginula u kapsuli svemirskog broda “Apolo 1” u kom je izbio požar.

1967. Predstavnici 60 zemalja potpisali sporazum o zabrani upotrebe oružja za masovno uništavanje u svemiru.

1973. Potpisivanjem mirovnog ugovora u Parizu završen Vijetnamski rat i okončano vojno angažovanje SAD u toj zemlji. Glavni pregovarači, američki državni sekretar Henri Kisindžer i severnovijetnamski ministar Le Duk To dobili iste godine Nobelovu nagradu za mir.

1981. Najmanje 500 ljudi poginulo na indonežanskom feribotu “Tampomas II” koji je posle požara potonuo u Javanskom moru.

1991. Američka avijacija u Zalivskom ratu počela masovno bombardovanje drugog po veličini iračkog grada Basre.

1991. Poslanici Sobranja izabrali Kiru Gligorova za predsednika Makedonije.

1993. U Nju Delhiju policija upotrebila suzavac da rastera pobunjene Hinduse koji su napali džamiju i muslimane koji su napali hinduski hram i tom prilikom spalili desetine radnji.

1996. U Nigeru vojnim udarom oboren prvi demokratski izabran predsednik Mahamane Osman.

1997. Uoči Svetosavske litije, u kojoj je te godine učestvovalo više od 100.000 ljudi, povukao se policijski kordon u Kolarčevoj ulici u centru Beograda. Policija i demonstranti stajali neprekidno 7 dana jedni spram drugih tokom protesta zbog falsifikovanja lokalnih izbora u Srbiji u novembru 1996. Studenti bučno proslavili završetak akcije “kordonom na kordon” i krenuli u protestnu šetnju ulicama Beograda.

1998. Evropska unija i NATO izrazili zabrinutost zbog zaoštravanja situacije na Kosovu, gde su učestali sukobi naoružanih Albanaca i srpskih snaga bezbednosti.

1999. Beogradska kancelarija Komesarijata UN za izbeglice saopštila da u 98 sela u centralnom i zapadnom Kosovu više nema srpskog stanovništva.

2002. U seriji eksplozija u vojnom skladištu u Lagosu i požaru izazvanom eksplozijama poginulo više od 1.000 ljudi.



loading...