Danas je Džordž Orvel najpoznatiji po svojim delima „1984." i „Životinjska farma". Izraz „Big Brother" („Veliki brat") potiče upravo od ovog autora, a od njegovog je pseudonima iskovan i pridev „orvelovski" za pojave u kojima država nastoji da kontroliše svoje državljane.

Na današnji dan 1950. godine umro je Džordž Orvel, jedan od najpoznatijih pisaca 20. veka. Zanimljivo je da mu je pravo ime bilo zapravo Erik Artur Bler, a pseudonim Džrdž Orvel odabrao je tek u 30. godini života i to navodno da bi poštedeo svoju porodicu sramote (u prvoj objavljenoj knjizi pod tim pseudonimom opisivao je svoja iskustva iz doba kad je živeo na granici egzistencije).

U mladosti je Erik Artur Bler radio kao policajac u dalekoj Burmi, koja je tada bila deo britanskog kolonijalnog carstva. Jedno je vreme bio kao policijski službenik zadužen za sigurnost navodno čak 200.000 ljudi.

Nakon nekoliko godina oboleo je od groznice, zbog čega je poslat na oporavak u Englesku. Odlučio je da se ne vraća više u Burmu, a umesto toga pokušao je da postne pisac.

Danas je Džordž Orvel naročito poznat po svojim delima „1984.” i „Životinjska farma”. Izraz „Big Brother” potiče upravo od njega, a od njegovog je pseudonima iskovan i pridev „orvelovski” za pojave u kojima država nastoji da kontroliše svoje državljane, što dovodi do ograničavanja ličnih sloboda.

U ranim jutarnjim satima na današnji dan 1950. godine Džordž Orvel je umro u jednoj londonskoj bolnici od posledica tuberkuloze. Bilo mu je tek 46 godina života.

 

Ostali događaji na današnji dan:

1793. Na gijotini pogubljen francuski kralj Luj XVI. Revolucionarni Konvent svrgnuo ga sa prestola u septembru 1792, a potom osuđen na smrt zbog veleizdaje.

1861. Rođen srpski vajar Đorđe Jovanović, član Srpske kraljevske akademije, profesor i direktor Umetničke škole u Beogradu. Izradio velik broj spomenika, bista, medalja i žanr-figura.

1911. U Monte Karlu održan prvi auto-reli.

1919. U Dablinu Kongres partije Šin fejn usvojio rezoluciju o nezavisnosti Irske. Britanija nije priznala taj akt i dala Irskoj status dominiona 1921. Samostalnost Irske priznala 1949, ali bez Severne Irske.

1924. U Gorkom kod Moskve umro Vladimir Iljič Uljanov Lenjin, vođa Oktobarske revolucije 1917, tvorac sovjetske Rusije, teoretičar marksizma koji je značajno uticao na međunarodni radnički pokret. Njegovo balsamovano telo izloženo u u mauzoleju na Crvenom trgu u Moskvi.

1936. Edvard VIII postao kralj Velike Britanije posle smrti oca Džordža V. Abdicirao u decembru iste godine da bi mogao da se oženi Amerikankom Volis Simpson.

1938. Umro Žorž Melijes, koji se smatra prvim filmskim režiserom i prvim sineastom. Snimio oko 500 filmova, među kojima prvi kratki film “Partija karata” i prvi dugometražni “Drajfusova afera”. Njegov skroman atelje propao 1908. u naglom razvoju filmske industrije.

1941. Rođen španski operski pevač Plasido Domingo. Debitovao 1966. u Meksiku i vrlo brzo stekao reputaciju jednog od najvećih tenora u drugoj polovini XX veka.

1942. Nemačke snage pod komandom Ervina Romela počele kontraofanzivu protiv savezničke vojske pod britanskom komandom u severnoj Africi u Drugom svetskom ratu.

1942. Mađarski fašisti u Drugom svetskom ratu u Novom Sadu sproveli raciju i u naredna dva dana ubili i bacili u Dunav 1.300 novosadskih Jevreja, Srba i Roma.

1950. Umro britanski pisac-satiričar Džordž Orvel, autor pripovedaka, eseja i romana, među kojima su najpoznatiji “1984.” i “Životinjska farma”.

1954. SAD porinule prvu podmornicu na atomski pogon “Nautilus”.

1957. Umro srpski kompozitor, dirigent i muzički pedagog Petar Krstić. Dirigent beogradskog Narodnog pozorišta, direktor Srpske muzičke škole i muzičkih škola “Stanković” i “Mokranjac”.

1959. Umro američki filmski režiser i producent Sesil Blaunt de Mil, poznat po istorijskim spektaklima i melodramama.

1976. Dva anglo-francuska “konkorda” istovremeno poletela iz Pariza i Londona na prvim redovnim putničkim linijama tog supersoničnog aviona.
1976. U SSSR prvi put dozvoljena prodaja zapadnih listova, među kojima “Njujork tajms” i “Fajnenšenel tajms”.

1986. U eksploziji automobila-bombe u istočnom Bejrutu u blizini sedišta hrišćanske partije Falanga predsednika Libana Amina Džemaila, poginule 22 osobe, 102 povređene.

1993. Hrvatske snage napale teritoriju Republike Srpske Krajine u zonama pod zaštitom Ujedinjenih nacija u nameri da zauzmu Maslenički most, aerodrom “Zemunik” kod Zadra i branu Peruća.

1997. Kancelar Nemačke Helmut Kol i premijer Češke Vaclav Klaus potpisali deklaraciju o pomirenju u kojoj je Nemačka izrazila žaljenje zbog nacističke okupacije Čehoslovačke, od 1938. do 1945, a Češka zbog proterivanja Nemaca iz Sudetske oblasti posle Drugog svetskog rata.

1998. Na poziv kubanskog predsednika Fidela Kastra papa Jovan Pavle II počeo petodnevnu istorijsku posetu toj komunističkoj zemlji.

1998. U Bosni i Hercegovini predstavljena konvertibilna marka, nova zajednička moneta za oba entiteta, Federaciju BiH i Republiku Srpsku.

2000. Prvi oficiri Kosovskog zaštitnog korpusa položili zakletvu u Prištini. KZK formiran transformacijom OVK koji je od 1996. vršio oružane napade na policijske stanice Ministarstva unutrašnjih poslova Srbije na Kosovu, a tokom 1998. i 1999. ušao u otvoren sukob sa srpskim snagama bezbednosti. Srbi sa Kosova odbili da uđu u KZK.

2002. U Los Anđelesu u 81. godini umrla Pegi Li, legenda džez i pop-muzike.



loading...