Umro srpski pisac i političar Jovan Hadžić, poznat kao protivnik jezičkih reformi Vuka Karadžića – 1869. godine

Na današnji dan 1869. godine umro je srpski pisac i političar Jovan Hadžić, prvi predsednik Matice srpske, poznat kao protivnik jezičkih i pravopisnih reformi Vuka Karadžića.

 

Hadžić je rođen u Somboru i potiče iz najbogatijeg sloja srpskog građanstva u Ugarskoj.

Osnovnu školu završio je na srpskom jeziku i nakon toga upisao jednogodišnju nemačku školu u Sremskim Karlovcima. Gimanziju je priveo kraju sa odličnim uspehom i tada počinje njegovo interesovanje za pravopis i poeziju.

U Pešti je upisao filozofiju, ali nakon tri godine studiranja odustaje i započinje studije prava.

Još tokom studiranja filozofije interesovao se za antiku i starogrčki jezik, a na pravnom fakultetu se istakao kao jedan od najboljih studenata rimskog prava. Ova činjenica umnogome objašnjava uplive izvornog rimskog prava u Srbijanski građanski zakonik.

U ovo vreme Hadžić počinje i sa pisanjem poezije pod pseudonimom Miloš Svetić.

Hadžićev književni i naučni rad je obiman. Osim pravom, bavio se i poezijom, prevođenjem, istorijom, filologijom.

Po ugledu na svog učitelja, L. Mušckog, Hadžić je pisao ode u slavu istaknutih savremenika, rodoljubive, didaktičke pesme, pokazivao i veliko interesovanje za političku i epsku poeziju.

Ostali događaji na današnji dan:

1493. Papa Aleksandar VI, Španac, izdao edikt o podeli Novog sveta između Španije i Portugalije, prema kojem sve novootkrivene zemlje zapadno od Azora treba da pripadnu Španiji.

1780. U Epsomu u Engleskoj održane prve konjičke trke.

1825. Rođen engleski biolog i filozof Tomas Henri Haksli, pobornik teorije evolucije Čarlsa Darvina.

1827. Rođen engleski istraživač Džon Haning Spik, prvi Evropljanin koji je, u avgustu 1858, video afričko jezero Viktorija i tvrdio da je ono izvorište Nila.

1869. Umro srpski pisac i političar Jovan Hadžić, prvi predsednik Matice srpske, poznat kao protivnik jezičkih i pravopisnih reformi Vuka Karadžića.

1885. Umro srpski knez Aleksandar Karađorđević, sin vođe Prvog srpskog ustanka Karađorđa. Za njegove vladavine počele reforme države i njena modernizacija. Na Svetoandrejskoj skupštini 1858. zbačen sa vlasti, na presto se vratio knez Miloš Obrenović.

1903. U borbi s Turcima poginuo vođa makedonskog nacionalno-revolucionarnog pokreta Goce Delčev.

1919. Počele demonstracije kineskih studenata protiv odluke Versajske mirovne konferencije da nemački posedi u provinciji Šantung budu predati Japanu. Demonstracije “Pokret 4. maja” prerasle u nacionalni pokret, pokrenuvši preko 10 miliona ljudi.

1928. Rođen egipatski državnik Hosni Mubarak, predsednik Egipta od 1981, posle ubistva Anvara el Sadata.

1929. Rođena američka glumica Odri Hepbern, ambasador dobre volje UNICEF. Dobitnica “Oskara” za film “Praznik u Rimu”.

1938. Daglas Hajd postao prvi predsednik Irske na osnovu novog Ustava kojim je proklamovana njena nezavisnost.

1970. Američka Nacionalna garda ubila četiri i ranila 11 studenata univerziteta Kent u državi Ohajo koji su demonstrirali protiv Vijetnamskog rata.

1979. Vođa konzervativaca Margaret Tačer posle pobede nad laburistima na parlamentarnim izborima postala prva žena-premijer u istoriji Velike Britanije.

1980. Umro predsednik Jugoslavije Josip Broz Tito, vođa jugoslovenskih partizana u Drugom svetskom ratu i lider Komunističke partije Jugoslavije. Izveo zemlju iz sovjetskog bloka i bio vođa Pokreta nesvrstanih zemalja.

1990. Na prvim višestranačkim izborima posle Drugog svetskog rata u Hrvatskoj ubedljivo pobedila Hrvatska demokratska zajednica Franje Tuđmana.

1994. Izrael i Palestinska oslobodilačka organizacija potpisali sporazum o početku primene ograničene palestinske autonomije u Gazi i Jerihonu.

1994. Emitovanjem prvog servisa vesti počela rad beogradska nezavisna novinska agencija Beta.

1996. Lider konzervativaca Hose Marija Asnar postao premijer Španije, čime je okončana 13-godišnja vladavina socijalista.

2001. U Beogradu podignuta optužnica protiv Radomira Markovića, koji je u vreme režima Slobodana Miloševića bio načelnik Državne bezbednosti. Po optužnici za odavanje državne tajne Marković 6. jula 2001. osuđen na godinu dana zatvora, a po tužbi za umešanost u ubistvo četiri funkcionera Srpskog pokreta obnove na Ibarskoj magistrali u oktobru 1999. 30. januara 2003. na sedam godina zatvora.

2001. SAD glasanjem izbačene iz Komisije za ljudska prava pri Ujedinjenim nacijama, što je prvi put u istoriji te međunarodne organizacije.